เริ่มต้นใช้งาน Docker Desktop

เป้าหมาย

เข้าใจพื้นฐานของ Docker ที่จำเป็นสำหรับการใช้งาน Keycloak
ติดตั้งและเรียกใช้ Keycloak ด้วย Docker
ตั้งค่า Keycloak เบื้องต้นเพื่อพร้อมใช้งาน

1. พื้นฐานของ Docker ที่ควรรู้

ก่อนที่เราจะไปลุย Keycloak มารู้จักกับคอนเซ็ปต์หลักๆ ของ Docker กันก่อนครับ:

Docker คืออะไร? Docker เป็นแพลตฟอร์มที่ช่วยให้นักพัฒนาสามารถสร้าง, ปรับใช้, และเรียกใช้แอปพลิเคชันใน “คอนเทนเนอร์” (Containers) ซึ่งเป็นแพ็คเกจที่รวมโค้ด ซอฟต์แวร์ที่จำเป็น ไลบรารี และการตั้งค่าต่างๆ ไว้ด้วยกัน ทำให้แอปพลิเคชันทำงานได้เหมือนกันไม่ว่าจะอยู่บนสภาพแวดล้อมใดก็ตาม
ทำไมต้องใช้ Docker กับ Keycloak?
- ความสอดคล้อง: Keycloak จะทำงานเหมือนกันทุกที่ ไม่ว่าคุณจะรันบนเครื่องของคุณ, บนเซิร์ฟเวอร์, หรือบนคลาวด์
- การแยกส่วน: Keycloak จะทำงานในสภาพแวดล้อมที่แยกจากระบบปฏิบัติการหลักของคุณ ทำให้ไม่เกิดความขัดแย้งกับซอฟต์แวร์อื่นๆ
- ความง่ายในการติดตั้ง: ไม่ต้องกังวลเรื่องการติดตั้ง dependencies หรือตั้งค่าที่ซับซ้อน Keycloak มาในรูปแบบของ Docker Image ที่พร้อมใช้งาน
- การปรับขนาด (Scalability): ง่ายต่อการเพิ่มจำนวน Keycloak Instances เมื่อต้องการรองรับผู้ใช้งานจำนวนมาก
ศัพท์สำคัญของ Docker:
- Image: เหมือนกับแม่แบบ (Template) ของคอนเทนเนอร์ มีทุกสิ่งทุกอย่างที่จำเป็นสำหรับการรันแอปพลิเคชัน (เช่น ระบบปฏิบัติการขนาดเล็ก, Keycloak software, Java, etc.)
- Container: อินสแตนซ์ที่รันอยู่ของ Image เปรียบเสมือนเครื่องคอมพิวเตอร์ขนาดเล็กที่รันแอปพลิเคชันของคุณ
- Dockerfile: ไฟล์ข้อความที่ใช้ในการสร้าง Image (เราจะไม่สร้างเองสำหรับ Keycloak แต่จะใช้ Image ที่มีอยู่แล้ว)
- Docker Hub: Repository สาธารณะสำหรับ Docker Images (คล้ายกับ App Store สำหรับ Docker) ที่เราจะดึง Image ของ Keycloak มาใช้
- Port Mapping: การเชื่อมต่อพอร์ตจากคอนเทนเนอร์เข้ากับพอร์ตบนเครื่องโฮสต์ของคุณ เพื่อให้สามารถเข้าถึงแอปพลิเคชันในคอนเทนเนอร์ได้
- Volume: วิธีการจัดเก็บข้อมูลแบบถาวรนอกคอนเทนเนอร์ เนื่องจากคอนเทนเนอร์เป็นแบบ stateless (ข้อมูลจะหายไปเมื่อคอนเทนเนอร์ถูกลบ) การใช้ Volume จะช่วยให้ข้อมูล Keycloak ของคุณยังคงอยู่

2. การติดตั้ง Docker Desktop

ถ้าคุณยังไม่ได้ติดตั้ง Docker Desktop สามารถดาวน์โหลดได้จากเว็บไซต์ทางการ:

สำหรับ Windows: https://docs.docker.com/desktop/install/windows-install/
สำหรับ macOS: https://docs.docker.com/desktop/install/mac-install/

หลังจากติดตั้งแล้ว ให้เปิด Docker Desktop ขึ้นมา และตรวจสอบให้แน่ใจว่า Docker Engine ทำงานอยู่ (โดยปกติจะแสดงไอคอนรูปปลาวาฬสีน้ำเงินใน System Tray/Menu Bar)

3. การสร้าง Keycloak ด้วย Docker

Keycloak มี Docker Image อย่างเป็นทางการที่พร้อมใช้งานบน Docker Hub ทำให้เราสามารถดึงมาใช้งานได้ทันที

ขั้นตอนที่ 1: เปิด Command Line / Terminal

เปิด Command Prompt (สำหรับ Windows), Terminal (สำหรับ macOS/Linux) หรือ PowerShell (สำหรับ Windows)

ขั้นตอนที่ 2: ดึง Keycloak Image (Pull Image)

ก่อนอื่น เราต้องดึง Image ของ Keycloak จาก Docker Hub มายังเครื่องของเรา:

docker pull quay.io/keycloak/keycloak:latest

docker pull: คำสั่งสำหรับดึง Docker Image
quay.io/keycloak/keycloak:latest: ชื่อของ Image และ Tag (เวอร์ชัน) latest หมายถึงเวอร์ชันล่าสุด คุณสามารถระบุเวอร์ชันเฉพาะเจาะจงได้ เช่น quay.io/keycloak/keycloak:24.0.5

รอสักครู่จนกว่าการดาวน์โหลดจะเสร็จสิ้น

ขั้นตอนที่ 3: เรียกใช้ Keycloak Container

ตอนนี้เราจะเรียกใช้ Keycloak เป็นคอนเทนเนอร์:

docker run -p 8080:8080 -p 8443:8443 -e KEYCLOAK_ADMIN=admin -e KEYCLOAK_ADMIN_PASSWORD=admin --name keycloak quay.io/keycloak/keycloak:latest start-dev

มาดูกันว่าแต่ละส่วนของคำสั่งนี้หมายถึงอะไร:

docker run: คำสั่งสำหรับสร้างและเรียกใช้คอนเทนเนอร์
-p 8080:8080: Port Mapping
- :8080 ด้านขวาคือพอร์ตภายในคอนเทนเนอร์ที่ Keycloak รันอยู่
- 8080: ด้านซ้ายคือพอร์ตบนเครื่องโฮสต์ของคุณที่เราต้องการให้ Keycloak เข้าถึงได้
- นั่นหมายความว่า เมื่อคุณเข้าถึง localhost:8080 บนเครื่องของคุณ มันจะถูกส่งต่อไปยังพอร์ต 8080 ภายในคอนเทนเนอร์
-p 8443:8443: เหมือนกันกับพอร์ต 8080 แต่เป็นพอร์ตสำหรับ HTTPS (ถ้าคุณต้องการใช้ HTTPS ในภายหลัง)
-e KEYCLOAK_ADMIN=admin: Environment Variable กำหนดชื่อผู้ใช้สำหรับ Admin console ของ Keycloak เป็น admin
-e KEYCLOAK_ADMIN_PASSWORD=admin: Environment Variable กำหนดรหัสผ่านสำหรับ Admin console ของ Keycloak เป็น admin (สำหรับการพัฒนาเท่านั้น! ใน Production ควรใช้รหัสผ่านที่รัดกุมกว่านี้)
--name keycloak: กำหนดชื่อให้กับคอนเทนเนอร์ของเรา เพื่อให้ง่ายต่อการอ้างอิงในภายหลัง (เช่น docker stop keycloak)
quay.io/keycloak/keycloak:latest: Image ที่เราต้องการใช้
start-dev: เป็นคำสั่งที่ Keycloak ใช้ในการเริ่มต้นในโหมดพัฒนา (development mode) ซึ่งเหมาะสำหรับการทดสอบและเรียนรู้

หลังจากรันคำสั่งนี้ คุณจะเห็น Log ของ Keycloak แสดงขึ้นมาใน Terminal รอจนกระทั่งคุณเห็นข้อความที่ระบุว่า Keycloak เริ่มทำงานแล้ว เช่น “Keycloak 24.0.5 (Quarkus 3.8.3) started in 6.002s. Listening on: , https://0.0.0.0:8443“

ขั้นตอนที่ 4: เข้าถึง Keycloak

เปิดเว็บเบราว์เซอร์ของคุณและไปที่:

http://localhost:8080

คุณควรจะเห็นหน้าต้อนรับของ Keycloak!

ขั้นตอนที่ 5: เข้าสู่ระบบ Admin Console

คลิกที่ “Administration Console” หรือไปที่:

http://localhost:8080/admin/

ใช้ชื่อผู้ใช้และรหัสผ่านที่คุณตั้งไว้ในขั้นตอนที่ 3:

Username: admin
Password: admin

เมื่อเข้าสู่ระบบได้สำเร็จ คุณก็พร้อมที่จะเริ่มตั้งค่า Keycloak แล้ว!

4. การจัดการ Keycloak Container (พื้นฐาน)

เมื่อคุณรันคอนเทนเนอร์แล้ว มีคำสั่ง Docker พื้นฐานที่คุณควรรู้:

ดูคอนเทนเนอร์ที่กำลังทำงานอยู่:
```
docker ps
```
คุณจะเห็นคอนเทนเนอร์ชื่อ keycloak ที่กำลังรันอยู่
หยุดคอนเทนเนอร์:
```
docker stop keycloak
```
คอนเทนเนอร์จะหยุดทำงาน แต่ยังคงอยู่
เริ่มคอนเทนเนอร์ที่หยุดไปแล้ว:
```
docker start keycloak
```
คอนเทนเนอร์จะเริ่มทำงานใหม่
ลบคอนเทนเนอร์ (เมื่อไม่ต้องการแล้ว):
```
docker rm keycloak
```
ข้อควรระวัง: การลบคอนเทนเนอร์จะลบข้อมูลที่อยู่ในคอนเทนเนอร์ไปด้วย (ยกเว้นถ้าคุณใช้ Volume ซึ่งเราจะพูดถึงในส่วนถัดไป) คุณต้องหยุดคอนเทนเนอร์ก่อนจึงจะลบได้
ลบ Image (เมื่อไม่ต้องการแล้ว):
```
docker rmi quay.io/keycloak/keycloak:latest
```
คุณต้องลบหรือหยุดคอนเทนเนอร์ที่ใช้ Image นี้ก่อนจึงจะลบ Image ได้

5. การจัดเก็บข้อมูลถาวรด้วย Docker Volume

อย่างที่กล่าวไปข้างต้น คอนเทนเนอร์เป็นแบบ stateless ถ้าคุณลบคอนเทนเนอร์ ข้อมูล Keycloak ของคุณ (เช่น Users, Realms, Clients) จะหายไป เพื่อป้องกันปัญหานี้ เราจะใช้ Docker Volume

ขั้นตอน:

หยุดและลบคอนเทนเนอร์ Keycloak เดิมของคุณ (ถ้ามี):
```
docker stop keycloak
docker rm keycloak
```
สร้าง Docker Volume:
```
docker volume create keycloak_data
```
คำสั่งนี้จะสร้าง Volume ชื่อ keycloak_data บนเครื่องโฮสต์ของคุณ
เรียกใช้ Keycloak Container พร้อม Volume:
```
docker run -p 8080:8080 -p 8443:8443 -e KEYCLOAK_ADMIN=admin -e KEYCLOAK_ADMIN_PASSWORD=admin -v keycloak_data:/opt/keycloak/data --name keycloak quay.io/keycloak/keycloak:latest start-dev
```
ส่วนที่เพิ่มเข้ามาคือ:
- -v keycloak_data:/opt/keycloak/data: Volume Mapping
  - keycloak_data ด้านซ้ายคือชื่อ Volume ที่เราสร้างขึ้น
  - /opt/keycloak/data ด้านขวาคือพาธภายในคอนเทนเนอร์ที่ Keycloak ใช้ในการจัดเก็บข้อมูล (นี่คือพาธมาตรฐานของ Keycloak ที่ควรจะใช้)

ตอนนี้ Keycloak จะจัดเก็บข้อมูลลงใน keycloak_data Volume ซึ่งจะทำให้ข้อมูลของคุณยังคงอยู่แม้ว่าคุณจะหยุดหรือลบคอนเทนเนอร์ Keycloak ไปแล้วก็ตาม

การทดสอบ:

เข้าสู่ Keycloak Admin Console (http://localhost:8080/admin/)
สร้าง Realm ใหม่, สร้างผู้ใช้ใหม่, หรือ Client ใหม่
หยุดและลบคอนเทนเนอร์ Keycloak:
```
docker stop keycloak
docker rm keycloak
```
รันคอนเทนเนอร์ Keycloak ใหม่โดยใช้คำสั่งเดิมที่มี Volume Mapping
เข้าสู่ Admin Console อีกครั้ง คุณจะพบว่าข้อมูลที่คุณสร้างไว้ยังคงอยู่

6. การตั้งค่า Keycloak เพิ่มเติม (นอกเหนือจาก Docker)

หลังจาก Keycloak ทำงานด้วย Docker แล้ว คุณสามารถตั้งค่าต่างๆ ภายใน Keycloak Admin Console ได้ตามปกติ เช่น:

สร้าง Realm ใหม่: เพื่อแยกการจัดการผู้ใช้งานและแอปพลิเคชัน
สร้าง User: ผู้ใช้งานสำหรับระบบของคุณ
สร้าง Client: แอปพลิเคชันที่ต้องการใช้ Keycloak ในการยืนยันตัวตน
ตั้งค่า Federation: เชื่อมต่อกับระบบยืนยันตัวตนภายนอก (เช่น LDAP, Active Directory)
ตั้งค่า Themes: ปรับแต่งหน้า Login ให้เข้ากับแบรนด์ของคุณ
ตั้งค่า SMTP: เพื่อส่งอีเมลยืนยันตัวตนหรือรีเซ็ตรหัสผ่าน

แน่นอนครับ! ในฐานะผู้เชี่ยวชาญด้าน Docker Desktop ผมยินดีแนะนำการสร้าง Keycloak โดยใช้ Docker ตั้งแต่พื้นฐานไปจนถึงการใช้งานจริงครับ

เป้าหมายของเรา:

เข้าใจพื้นฐานของ Docker ที่จำเป็นสำหรับการใช้งาน Keycloak
ติดตั้งและเรียกใช้ Keycloak ด้วย Docker
ตั้งค่า Keycloak เบื้องต้นเพื่อพร้อมใช้งาน